Groei

     


Als je een plant in de grond zet verwacht je dat deze zal groeien.
Hoe die groei verloopt daar ben je meestal niet zo mee bezig. De ondergrondse processen die groei mogelijk maken zijn voor het oog niet waarneembaar. Maar zou je groei met behulp van een grafiekje zichtbaar moeten maken, dan zag het er volgens veel mensen waarschijnlijk uit als een gestaag en vrij regelmatig proces.

Ritme

De werkelijkheid is anders. Net zoals onze dagen en jaren volgens bepaalde ritmes verlopen zo gaat het ook in de plantenwereld. Planten doen ´s nachts andere dingen dan overdag. Seizoenen hebben uiteraard invloed op groei processen, maar de herkomst van een plant kan ook voor hele afwijkende manieren zorgen.

Bollen

Bolgewassen die al vroeg in het voorjaar verschijnen halen vrijwel alle energie voor de explosieve groei en bloei uit in de bol opgeslagen reserves van het voorgaande jaar.
Dit is in het oorspronkelijke groeigebied, vaak onherbergzame gebieden, een goede strategie.

round_corner
Wilde tulpen in Iran

Weersomstandigheden kunnen daar vroeg in het jaar behoorlijk onvoorspelbaar zijn. De temperatuur is laag, en er is maar weinig zonlicht om in energie om te zetten. Wel is er in die periode door het smelten van sneeuw vaak meer water beschikbaar dan de rest van het jaar.
Ook in bosgebieden vind je bolgewassen. Omdat na het uitlopen van de bomen de groeiomstandigheden door de schaduw en droogte minder gunstig worden, is het ook hier een goede strategie om vroeg te beginnen.

Na de bloei blijft - het blad van de bol nog een paar maanden actief om te helpen bij het aanleggen van een nieuwe voedselvoorraad. Deze wordt opgeslagen in de vorm van zetmeel.

Vervolgens is het tijd voor rust en is er bovengronds niets meer te zien. Die rustperiode is in Nederland het moment voor de bollenteler om de bollen te rooien en in zakjes te stoppen. De in het voorjaar prachtig bloeiende tulpen die volgens de instructies op de verpakking in oktober geplant zijn, hebben daarom weinig met de groene vingers van de tuinier te doen en alles met de expertise van de bollenteler. Pas het jaar daarna kun je iets gaan aflezen aan de bol: te droog, te weinig voeding, te weinig licht of; goed zo, ga zo door!

round_corner
Hyacinthen in de voortuin 2018 met reserves uit 2017 (links). En in 2019. De extreme droogte van 2018 is nu terug te zien (rechts)

Mediterrane planten

Ook sommige mediterrane planten hebben een groeiritme dat afwijkt van wat wij normaal vinden.
Ze beginnen al vroeg in het seizoen, als onze inheemse flora nog op één oor ligt, met een rap groeitempo. Doel:- en dat geldt voor het thuisland - vóór de zomerse droogte en hitte de bloei voltooid hebben.

round_corner
Kardoen in de ARH tuin

Hartje zomer, als alles hier op zijn mooist is gaan ze in rust en zien er uit alsof het nooit meer wat wordt.
Net als je de moed hebt opgegeven, aan het einde van de zomer, komt er ineens weer leven in en begint nieuw blad te verschijnen. Voorbeelden van zulke planten zijn de kardoen en de reuzenvenkel die beiden in de ARH tuin staan.