Ontwerpen gaat niet over rozen

     


Beperking maakt creatief ?

“Waarom heb je het ontwerp zo gemaakt?” vroeg de creatief directeur van een ontwerpbureau mij.
Ik vermoed dat hij mijn tekening super saai vond en totaal niet creatief.
Hij kon het weten want zijn bureau is gespecialiseerd in het ontwerpen van hippe groene schoolpleinen en megaprojecten voor leuk openbaar groen.

Eigenlijk is het ontwerp voor de nieuwe tuin een soort negatief van alles wat niet anders kon. En misschien is dat ook nauwelijks nog een ontwerp te noemen.

Er waren drie punten waar we echt niet omheen konden:

Vijf ruimten

De vorm die de tuin nu heeft is voortgekomen uit bovenstaande beperkingen. Het terrein is uiteindelijk verdeeld in vijf aparte ruimten. Elk met een eigen invulling.
Wat betreft de vormgeving van die ruimten vond ik het belangrijk dat er recht gedaan zou worden aan de historie van de locatie en het gebouw.

round_corner
‘Het grote kruis’

Vertaald naar het heden

Tuinen waren ten tijde van de Zusters vaak een mengeling van formele, klassieke elementen en de wat meer romantische landschapsstijl.
Omdat de oprit en het potentiële voetbalveld al een duidelijk formele toon zetten ben ik hier maar bij gebleven.
De tegenstelling tussen de oude tuin met zijn organische vormen en de formele nieuwe tuin is juist wel interessant. Een leerling merkte het direct op: “Allemaal rechte hoeken en lijnen, dat is toch helemaal geen vrije school…?”

round_corner
Klassieke tuin bij het retraitehuis/ RAA

Bestrating in de tuin zoals we die nu kennen was er in de jaren dertig niet. Hoogstens een pad van betontegels.
Dus hebben we de oude tegels waar mogelijk hergebruikt.

Bergen was rijk aan bos en groen. Bermen waren begroeid en er stonden veel bomen langs alle wegen, die vaak onverhard waren.
De bermen zijn ingezaaid met een bloemenmengsel. Er staan twee nieuwe bomen langs de oprit, en zandpaadjes geven vanaf de oprit toegang tot de grasvelden.

Het erf werd meestal met hagen afgebakend. Daarvoor werden andere soorten gebruikt dan nu.
Beuk was bijvoorbeeld een luxe, en niet zo gebruikelijk voor gewone hagen. Meidoorn en liguster juist weer wel.
Daarom hebben we nu gemengde hagen met veel liguster en meidoorn.

round_corner
Oprit retraitehuis/ RAA | Nieuwe oprit ARH

De halfverharding die nu op de oprit ligt lijkt op het materiaal dat vroeger werd gebruikt bij de diverse gebouwen van het kloostercomplex. Het past dan ook prima bij de uitstraling van ons gebouw.

Ik hoop dat het waarom van het tuinontwerp een beetje in beeld is gekomen.
Meer over de invulling van de afzonderlijke ruimten is te vinden in ‘Nieuwe tuin in stukjes’.

*RAA Regionaal Archief Alkmaar