Sint Augustinus

     


Bestemd voor onderwijs

Het is oktober 1932 als het gebouw waarin de ARH is gevestigd in gebruik genomen wordt als R.K. landbouwhuishoudschool.
Het is één van de laatste toevoegingen aan het inmiddels imposante kloostercomplex aan de Loudelsweg, waarvan de bouw een aanvang nam in 1904.

round_corner
Het ooit naast de ARH gelegen Moederhuis en pensionaat. Gesloopt in 1990/ RAA

Voordat de bovenbouw van de vrije school op de huidige locatie zijn thuis vond, heeft ons gebouw aan verschillende andere onderwijsinstellingen onderdak geboden.
Zo is er lange tijd een opleiding voor landbouwhuishoudschool leraressen geweest.
In 1973 was er de kleuterleidsteropleiding, en vanaf 1984 kwam daar nog de Pedagogische academie bij en werden deze opleidingen samengevoegd tot de Pabo.
Met de verhuizing van de Pabo in 1987 naar Alkmaar kwam de locatie vrij en trok de ARH school in het gebouw.

round_corner
Sint Augustinus 1932/ HVB Archief

Anno 2021 is het samen met de vestiging van het Petrus Canisius College het enige dat nog rest van het statige complex. Twee eilandjes die te midden van de golven van vernieuwing op wonderbaarlijke wijze gespaard zijn gebleven.
Herinnering aan een periode waarin religie zelfs in de meest alledaagse dingen een rol speelde.

round_corner
Eerstesteenlegging Landbouwhuishoudschool/ HVB Archief

Gemeenschap

Dat die rol niet gering was blijkt wel uit de totale oppervlakte die het complex van de Ursulinen besloeg.
Tijdens de hoogtijdagen behoorde maar liefst 32 hectare grond toe aan het klooster. Het was een zelfvoorzienende gemeenschap, waar 150 zusters permanent woonden.
Tijdens het schooljaar kwamen daar nog eens 350 leerlingen bij die veelal intern waren.
Op het terrein van de Zusters was een grote moestuin met een kas en een boomgaard. Er waren stallen met vee en brood kwam uit eigen bakkerij.

Praktijk

Landbouwhuishoudschool Sint Augustinus, zoals onze school vroeger heette, werd vernoemd naar de patroonheilige van schrijvers, theologen, boekdrukkers en boekhandelaren.
Zo´n naam zegt wel iets over de verheven idealen van de Zusters.

Het leven van de Ursulinen stond in het teken van de zorg.
Zorg voor elkaar, voor anderen en voor een wereld waar mensen waardig leven mogen.
Velen van hen waren werkzaam in het onderwijs. In eigen land, maar ook in de missie in Kenia en Oeganda.

De boerderij van de Ursulinen vormde de praktijk voor de meisjes die onderwijs aan de landbouwhuishoudschool volgden.
De werkzaamheden moesten hen voorbereiden op een nieuw leven als spil van het boerengezin.
Alle in het boeren huishouden voorkomende taken werden als aanvulling op de vakken rekenen en taal onderwezen. Zo stonden er behalve de naai- en kooklessen, ook groente en fruit telen en verwerken op het programma.
Bovendien leerden de meisjes van alles over melken, kaas maken en vleesverwerking.

round_corner
Diploma / HVB Archief

Rijkdom in eenvoud

De rijke uitstraling van het kloostercomplex stond overigens in schril contrast met de sobere leefwijze die werd nagestreefd.
In een interview vertelt een zuster dat zij als jong meisje erg onder de indruk was geweest van een aantal foto’s van het mooie gebouw. Het leven binnen de muren bleek echter zeer eenvoudig.
Als matras werden bijvoorbeeld zakken gevuld met stro gebruikt.

Nadat de laatste Zusters naar het nieuwe onderkomen aan de Nesdijk zijn verhuisd staat het klooster aan de Loudelsweg voor enige jaren leeg. Rond 1990 is het oude Moederhuis, naast de ARH gelegen, meerdere keren doelwit van brandstichting. Niet lang daarna wordt met de sloop van het gebouwencomplex het onvermijdelijke einde van het tijdperk der Ursulinen een feit.

Bronnen

HVB Archief: Historische Vereniging Bergen
RAA Archief: Regionaal Archief Alkmaar
Bergense Kroniek nr.2 November 2005
NH Dagblad ‘Wij zijn op weg naar uitsterven” 16 juli 2017